مشکلات خبر نگاران درافغانستان

نی، حمایت کننده رسانههای آزاد افغانستان از نقض حقوق و امتیازات خبر1 و کارمندان رسانهیی در این کشور ابراز نگرانی میکند. این نهاد حامی رسانهها در این خصوص، گزارش تازهای را به نشر رساند و در آن اعلام کرد که حقوق و امتیازات خبرنگاران و کارمندان رسانهیی در این کشور از سوی مالکان رسانهها نقض میشود و هیچ خبرنگار و کارمند رسانهیی، حقوق شان را مطابق مقررۀ طرز تأسیس و فعالیت رسانههای همگانی خصوصی بهطور کامل دریافت نمیکنند.

در این گزارش تحلیلی-پژوهشی به مسایل مربوط به حقوق و امتیازات خبرنگاران در درون سازمان های رسانهیی مورد ارزیابی قرار گرفته و نحوۀ کار و عقد قراردادها میان رسانهها و کارمندان رسانهیی به بررسی گرفته شده است.

مجیب خلوتگر، رییس اجرایی نی امروز با ارایه این گزارش گفت که بیش از ۹۰ درصد از کارمندان رسانهها، معاش ماهوارشان را به موقع به دست نمیآورند. او به موارد زیادی از نقضهای حقوق خبرنگاران اشاره کرد که در افغانستان خبرنگاران با آن مواجه هستند. نبستن قراردادها، نپرداختن معاش به وقت، نداشتن رخصتیهای قانونی، نداشتن حقوق بازنشستهگی، منفکشدن بیدلیل، مداخلۀ مدیران در امور کاری و چندین نقض صریح مقررۀ طرز تأسیس و فعالیت رسانههای همگانی خصوصی از موارد درشتی اند که در این گزارش به آنها پرداخته شده است.

آقای خلوتگر در نشست خبریاش گفت که: بیش از ۵۰ درصد خبرنگاران در افغانستان رخصتی سالانه ندارند و در زمان دریافت رخصتی، ناگزیر به پیداکردن یکی از کارمندان به جای خودشان هستند که کارمند دومی مجبور به تحمل حجم کار بیشتر نیز میشود. برخی از خبرنگاران تا به حال با رسانهها قرارداد رسمی ندارند و برخی هم بدون معاش در مرکز و ولایتها کار میکنند.”

به گفته او، بیش از ۹۰ درصد کارمندان رسانهها حقوقشان را به وقت معین دریافت نمیکنند، ۷۰ درصد آنان زمینۀ ترفیع و تقریبا ۱۰۰ درصد آنان مصؤونیت کاری ندارند. آقای خلوتگر افزود که افزون بر این موارد داخل ارگانی، تقریبا صد در صد خبرنگاران افغانستان در بیرون از سازمان مربوطه، امنیت جانی ندارند. به گفته او، اکنون در افغانستان، به خبرنگاران و کارمندان رسانهیی، به عنوان کارگران روز مزد، نگاه میشود و بسیاری از کارمندان رسانهها بدون اطلاع قبلی و از دهن دروازه، اخراج یا منفک میشوند.

درخواست برای توجه بیشتر دولت و سازمانهای رسانهای

این گزارش به اساس دادهها، گزارشهای دیدهبان رسانهها، شکایت های کتبی خبرنگاران و کارمندان رسانهیی از آغاز سال ۱۳۸۱ الی ماه عقرب ۱۳۹۶ و همچنان به اساس نظرسنجی ها تهیه شده است. رییس اجرایی نی، نقض حقوق قانونی خبرنگاران و کارمندان رسانهیی را به زیان صنعت رسانهیی در افغانستان خواند و از مالکان و مدیران رسانههای این کشور خواست که به این مشکل جدی و اساسی خبرنگاران و کارمندان رسانهیی رسیدگی نموده و از آسیب رسیدن بیشتر به آزادی بیان جلوگیری نمایند.

او از حکومت افغانستان نیز خواست که با تطبیق مقررۀ طرز تأسیس و فعالیت رسانههای همگانی خصوصی و قانون کار، از تداوم این وضعیت ناگوار رسانههای افغانستان پیشگیری و خبرنگاران این کشور را حمایت کند. آقای خلوتگر گفت: ” حکومت به صورت جدی، مساله تقاعد، حقوق کار و تضمین امنیت جانی خبرنگاران را در همیاری با نهاهای حامی رسانهیی دنبال و پیگیری نماید و خاطیان را بر مبنای قوانین نافذه کشور مجازات نماید”.

او همچنین از رسانهها و مالکان این سازمانها خواست که به کارمندان رسانهها و خبرنگاران با دید کارگران روز مزد نگاه نکنند.

پاسخ حکومت

لحظاتی بعد از ارایه این گزارش، حکومت افغانستان به آن واکنش نشان داد و از ارایه هرنوع گزارشی که به اصلاحات و بهبودی امور بیانجامد استقبال کرد. شاه حسین مرتضوی سرپرست دفتر سخنگوی رییس جمهور غنی در صفحه رسمی فیس بوکاش نوشت که حکومت افغانستان برای تامین حقوق خبرنگاران و امنیت آنان تلاش میکند.

آقای مرتضوی گفته است: “پس از ١٧ سال انتظار ميرود كه رسانههاي جمعي به اين مهم توجه نموده تا خبر نگاران در پرتو حمايتهاي حقوقي و تضمين شغلي به مسووليت خطير خبرنگاري با آرامش و اطمينان بيشتر انجام وظيفه نمايند. حكومت در راستاي تأمين حمايت حقوق خبرنگاران، اطلاعرساني به موقع و امنيت خبر نگاران متعهد بوده و در همكاري با نهادهاي خبرنگاري در اين راستا تلاش خواهد كرد.”

این گزارش تحلیلی-پژوهشی نی در حالی به نشر میرسد که خبرنگاران و کارمندان رسانهیی در افغانستان، هنگام تهیۀ گزارش و بعد از نشر آن با خشونتهای زیادی رو برو هستند. چنانچه کمیته مصونیت خبرنگاران افغانستان سه ماه پیش در گزارشی گفت که ۷۳ مورد خشونت علیه خبرنگاران در شش ماه نخست سال جاری میلادی ثبت شده که نظر به زمان مشابه آن در سال گذشته ۳۵ درصد افزایش را نشان میدهد.

این گزارش زیر نام “افغانستان، کشوری خطرناک برای خبرنگاران و رسانهها” به نشر رسید. در این گزارش گفته شد که در افغانستان در هیچ زمانی سطح خشونت علیه خبرنگاران و کارمندان رسانهها تا این اندازه بالا نبوده است. سال ۲۰۱۶ میلادی هم، خونینترین سال برای خبرنگاران افغانستان بود.

در کنار نا امنیها، عدم دسترسی به اطلاعات از دیگر 1 خبرنگاران است که اکنون در هنگام انجام وظیفه از آن رنج میبرند.

نگرانی از وضع محدودیت بر شبکههای اجتماعی

نی، حامی رسانههای آزاد افغانستان بار دیگر نسبت به احتمال وضع محدودیت بر شبکههای اجتماعی در افغانستان ابراز نگرانی کرد. مجیب خلوتگر رییس اجرایی این نهاد حامی رسانهیی به خبرنگاران گفت که آنان به اطلاعات دقیقی از داخل وزارت مخابرات و تکنالوژی معلوماتی دست یافتهاند که نشان میدهد این وزارت با حمایت حکومت، بالای شبکههای اجتماعی مانند فیس بوک، تویتر، واتساپ، تلگرام و شبکههای دیگراجتماعی محدودیت وضع میکند.

او گفت که این کار به بهانه مسدود سازی حسابهای جعلی صورت میگیرد، اما چنین کاری، به استبداد و فساد میانجامد. آقای خلوتگر افزود نی، این اقدام را غیر قانونی میداند. او از حکومت خواست که اگر چنین تصمیمی را اتخاذ کرده، از آن پرهیز کند و اگر تاکنون تصمیمی در این باره گرفته نشده، از چنین اقدامی خود داری کند.

اما شاه حسین مرتضوی سرپرست دفتر سخنگوی رییس جمهور، در صفحه فیس بوکاش در پاسخ به این مساله، گفت که این ادعا از اساس، بی بنیاد است. در حالی نی حدود پنج هفته قبل هم نسبت به این موضوع نگرانی داشت. نی گفته بود که که حکومت میخواهد از طریق مقرره استفاده از شبکههای اجتماعی، بالای این شبکهها محدودیت وضع کند.

آصف سحر

نوشته شده توسط سیداحمد شاه دولتی | لینک ثابت |